Evimizin
ne?esi olan muhabbet ku?lar?n?n ülkemizde pek çok cinsi
bulunmaktad?r. De?i?ik renklerde olan muhabbet ku?lar?
insanlar? streslerini almalar? bak?mlar?n?n kolay
yap?lmas? maliyetlerinin dü?ük olmas? ve her halde en
önemlisi konu?turulmaya al??t?r?labilmeleri nedeniyle en
çok tercih edilen hayvanlar aras?nda yer al?r.
Muhabbet ku?lar? hala Avustralya çöllerinde vah?i
hayatlar?n? sürdürerek uçu?lar?na devam ederler.Bu do?al
ortamlar?nda sürüler olu?turarak ya?amlar?n? idame
ettirmeye çal???rlar ve k?s?tl? imkanlardan faydalanarak
yaz ya?murlar?n?n getirece?i bereketli günleri
beklerler.
Ekolojik
dengeyi ticari amaç u?runa bozmaktan kaç?nmayan
insano?lu, büyük a?larla sürüler ?eklindeki muhabbet
ku?lar?n? avlayarak do?al ortamlar?ndan kopar?rlar. Bu
?ekilde do?al ortamlar?ndan ayr?lan ku?lar kafeslere
konularak birçok ülkeye sat?lmak üzere trajik ölüm
yolculu?una ba?lar.Olumsuz ?artlar?n ve stresin yo?un
oldu?u bu yolculuk s?ras?nda ölümler oldukça çok
fazlad?r. Ancak bu yolculu?a dayanabilecek güçte olanlar
hayatta kal?r ve sat?lmak üzere ma?azalar?n bir
kö?esindeki kafeslerde esaret günlerine ba?larlar..
öncelikle
bir hayvan sever olarak daha sonra Veteriner Hekim
olarak do?an?n kopar?lm?? bir parças? olan bu muhabbet
ku?lar?n?n sat?n al?nmas?na kesinlikle kar??y?z.
Yabani
hayattan gelen bu ku?lar?n evcille?tirilmesi çok zor ve
hatta imkans?zd?r. Evcille?meyen bir muhabbet ku?unun da
esareti haricinde sizlerle payla?aca?? hiçbir ?ey
olamaz. Bilinçsizce bu tip ku?lar?n al?nmas?, bu pazar?n
ve dolay?s?yla bu trajedinin devam?n? sa?lamaktad?r.
Sizlere
tavsiyemiz ; ülkemizde özel olarak yeti?tirilmi? ve
üretilmi? muhabbet ku?lar?n?n 1,5 ayl?k yavrular?n?
sat?n alman?zd?r. Bu yavrular?n 3. ay?n? geçmemi? olmas?
daha kolay evcille?tirmeniz aç?s?ndan sizlere avantaj
sa?layacakt?r. Bu yavru muhabbet ku?lar?n?, özel
üreticilerden, baz? hayvan satan ma?azalardan yada
çevrenizdeki birilerinin ku?lar?n?n yavrular?ndan da
edinebilirsiniz. Bu genç muhabbet ku?lar? çok k?sa
sürede evcille?ir ve hayat?n?n büyük bir bölümünü
sizlerle payla?arak evinizin ne?esi, ailenizin bir ferdi
olur.
Bir
süre sonra onun da ihtiyaçlar? göz önünde bulundurularak
2. bir ku? edinilebilir. Ama bu durumda sizlerle
payla?aca?? zaman?n biraz azalaca?? unutulmayarak
ihtiyac? do?rultusunda karar verilmelidir. Ba?lang?çta
bir çift ku? al?nmas? evcille?tirme ve konu?may?
ö?retmede bir tak?m konsantrasyon zorluklar?
ç?karabilmektedir. öncelikle bir erkek yavru al?n?p
e?itildikten sonra yada 1 ya??na geldi?inde ayn? ?ekilde
bir di?i yavru al?nmas? do?ru olur. Di?i de ya??n?
doldurduktan sonra uyumlu bir çift olu?tururlar.
Muhabbet ku?lar?n?n e? kabullenmede seçici olduklar? göz
ard? edilmemelidir.
Temel Gereksinimler
* Yüksek
kaliteli tohum
*
Temiz ve taze su ( multi - vitamin takviyeli )
*
Mürekkep bal??? kemi?i
*
Mineral tablet
*
En az bir oyuncak ( sallanabilir geni? halka, merdiven,
ayna vb.)
*
Günlük ilgi
Evcille?tirme :
öncelikle yeni evine gelen muhabbet ku?unuzun birkaç gün
yeni ortam?na ve kafesine al??mas?n?
beklemelisiniz. Muhabbet ku?lar?n? evcille?tirmek
kolayd?r ve k?sa sürede kar??l???n? al?rs?n?z. ilk
olarak evcille?tirme bir ki?i taraf?ndan yap?lmal?d?r.
Bu ki?i ku?la yaln?z olmal? ve ani hareketlerden
kaç?nmal?, stres
yapmas?n? önlemelidir. E?itime kafes içinde ba?lanmal?,
kafes içine sokulan el mümkün oldu?unca yava? hareket
ettirilerek ona dokunmaya çal???lmal?d?r. ürkütmeden
güvenini kazanmaya çal??mal?s?n?z. Bu arada sakin,
yumu?ak ses tonuyla onunla konu?un. Bir süre sonra
kendisine dokunman?za izin verecektir. Bu ?ekilde onun
güvenini kazan?p daha sonra i?aret parma??n?zla gö?süne
dokunarak parma??n?za ç?kmas?n? tembihleyin. Kesinlikle
elinizle kavray?p tutmaya çal??may?n. Bu onlar?n en
nefret etti?i ?eydir ve size güvenini kaybeder.
ilk
a?amada kafesine ve size al??an ku?unuzu art?k kafes
d???na ç?karabilirsiniz. Bunu yapmadan önce bir tak?m
önlemleri almal?s?n?z ;
*
Kap?lar?n, pencerelerin kapal? olmas?na ve camlar?n
önünde tül yada perde olmas?na dikkat
etmelisiniz. Aksi taktirde aç?k kap? yada pencerelerden
d??ar? kaçabilir veya camlar? fark etmeyerek
çarp?p ölebilir.
*
Odada kedi, köpek olmamal?.
*
Aspiratör varsa çal???r durumda olmamal?.
*
Ate? yada k?zg?n bir ?eyler olmamal?.
*
Yeterli derecede ???k olmal?.
Uygun
ortam sa?land?ktan sonra, elinizi yava? hareketlerle
kafese sokup i?aret parma??n?z?n üzerine ç?kmas?n?
sa?lay?n. Bir süre tam bir güven sa?layana kadar onunla
konu?up ileti?im kurun. Daha sonra elinizi yava?ça
kafesin d??ar?s?na onunla birlikte ç?kar?n. ilk ba?ta
gönülsüz olacakt?r. D??ar? ç?kmak istemedi?inden
parma??n?zdan atlay?p kafesin tellerine tutunacakt?r.
Birkaç defa denedikten sonra kafesin d???na ç?kmaya ikna
edebilirsiniz. D??ar? ç?kt???nda uçarak etraf?
tan?mas?na müsaade edin. Uçarken üzerinize konmaya
çal??acakt?r. Onu korkutacak ani hareketlerden
kaç?nmal?s?n?z. Kafesin üzerine konan ku?unuz, kafesinin
içerisine kendi girebilir. Girmedi?i taktirde i?aret
parma??n?z?n üzerine al?p içeriye sokmaya çal???n. Asla
onu yakalamak için kovalamay?n. içeri girmiyorsa
yap?lacak en son ?ey; havan?n kararmas?n? bekleyerek
veya suni bir karartma uygulayarak görü? olmad??? için
uçamayacak olan ku?unuzu yumu?ak bir ?ekilde kavrayarak
kafesine koyabilirsiniz.
Konu?may? ö?retmek
Birçok papa?an türü insan mimik ve konu?malar?n?
ba?ar?yla taklit edebilir. Muhabbet ku?lar? da
iyi
bir konu?ucudur.
Genç olanlar? ya?l? olanlara oranla konu?may? daha çabuk
ö?renir. Erkeklerin konu?ma haznesi
di?ilere göre daha fazlad?r. Muhabbet ku?lar? kelime
haznelerinde 20 den fazla kelimeyi rahatl?kla
tutabilirler. Bu alandaki rekor 1000 kelimenin
üzerindedir.
Günün
belli saatlerinde onunla ilgilenirken devaml? olarak
onunla konu?un. Sizin ç?kard???n?z sesleri dikkatle
dinleyecek ve ayn?s?n? ç?karmaya çal??acakt?r. ilk
olarak ona ad?n? ö?retmekle ba?layabilirsiniz.
Seslerinizi teybe kaydedip ona dinleterek de
ö?retebilirsiniz. Kafesine ayna koyarak ö?rendiklerini
onunla konu?mas?na, pratik yapmas?na f?rsat
yarat?n.Muhabbet ku?unuzun k?sa sürede ve ilginiz
do?rultusunda çok say?da kelimeyi net olarak
ç?karabildi?ini göreceksiniz. Kelime haznesini de onunla
muhabbetiniz do?rultusunda geli?tirecektir.
18 Gün
içinde yumurtadan ç?kan yavru muhabbet ku?lar?n?n
cinsiyetlerini ay?rt etmek oldukça zordur. Bu dönemde
yem yiyemeyen yavrular? yakla??k 1 ay süreyle anneleri
bakar. bu süre içinde yine anneleri yavrulara yemek
yemenin yan? s?ra uçmak gibi yavrular için pek çok
önemli al??kanl??? da ö?retir. Yavrular büyüdükçe
burunlar?n?n üstünde bulunan ve önceleri beyaz olan
burun eti baz? yavrularda mavi renk almaya ba?lar ki bu
yavrularda cinsiyetlerinin ay?r?m?nda oldukça önemlidir.
Renk de?i?ikli?i olan yavrular erkek yavrulard?r.
Yakla??k 1 ya??na gelen muhabbet ku?lar? olgun kabul
edilirler ve yumurtlamaya ba?larlar bu süre artabildi?i
gibi azalabilir de.Bir yumurtlama döneminde 3-8 adet
aras?nda yumurta yaparlar. Bu yumurtalardan yavrunun
ç?kabilmesi için annenin yan?nda bir erkek muhabbet
ku?unun bulunmas? ve onunla çiftle?mesi gerekir. E?er
erkek ku? yoksa yavrunun ç?kma ?ans? da yoktur. 18.
gününde yavrular yumurtadan ç?kar. Yumurtadan ç?kan
yavrular tüysüz, ç?plak ve kördür. Gözler 6. gün
aç?l?r.?nan?lmaz bir h?zda büyüyen yavrular 28.
günlerinde yuvay? terk edecek duruma gelirler. 5-6
haftal?kken kanat ve kuyruk tüyleri geli?imlerini
tamamlar, uçmaya ve kendi ba?lar?na beslenmeye
ba?larlar. Bu dönemde yavru yemi kullanman?zda fayda
vard?r.
Ömürleri ortalama 7-10 y?l kadard?r. Ömürleri bak?m ve
beslenme ?artlar? ve stres faktörleriyle alakal? olarak
artabilir yada azalabilir.
Yeni yavru al?rken : Yavru bir muhabbet ku?u almadan
önce baz? ?eylere dikkat etmeniz gerekir. Önce kaç yavru
alaca??n?za ve bunlar?n cinsiyetlerinin ne olaca??na
karar vermelisiniz. Tabi sonrada nereden bu yavrular?
temin edece?inize, sa?l?kl? yavrular? nereden
alabilece?inize karar vermelisiniz. Önce sa?l?kl? bir
yavrunun nas?l olmas? gerekti?ini ö?renmeniz laz?m.
Sa?l?kl? bir yavrunun tüyleri parlak ve vücuduna yap???k
(kabar?k de?il) kakas? ne sert nede yumu?ak sürekli
hareket eden öten ve yerinde duramayan bir davran??
tarz? olmal?. vücudunun herhangi bir yerinde tüy
dökülmesi olmamal? ve burnu akmamal?d?r. Bütün bunlar?
dikkate alarak yavrular? alabilece?iniz bir ku?çuya yada
tan?d???n?z yavrusu olan bir arkada??n?za
gidebilirsiniz.
S?ra kafeste : Yavrunuzun ya?ayaca?? ev olan kafesi
al?rken mutlaka yavrunun rahat hareket edebilece?i
geni?lik ve büyüklükte olmas?na dikkat etmeniz gerekir.
Özellikle kafes içine yavrunuzun oyuncaklar?n? koyduktan
sonra yavruya ne kadarl?k bir dola?ma alan? kald???na ve
bu alan içinde kanatlar?n? rahat bir ?ekilde hareket
ettirip ettiremedi?ine dikkat etmelisiniz. Kafesine
koyaca??n?z oyuncaklar?n ve tüneklerin temiz olmas?na
özen göstermelisiniz. Sa?l?kl? bir ku?unuzun olmas? için
kafesin zeminine ku? kumunu ve tüneklerine de tünek
z?mparas?n? takmal?s?n?z. Tabi ki Yavrunuzun kalsyum
ihtiyac?n? kar??larken gagas?n?n da bak?m?n? yapan gaga
ta??n? da unutmayacaks?n?z.
Mama ve su : Öncelikle yavrunuzu iyi kalitede kabuklu
yem vermelisiniz. Çünkü yemle almas? gereken vitaminler
sadece kabuklu yemlerde bolca bulunur. Verece?iniz su
ise taze,temiz ve ?l?k içme suyu olmal?d?r.
Bak?mlar? : Yavrunuzun düzenli olarak bak?m?n? yapman?z
gerekir. Düzenli olarak yavru say?n?za ba?l? olarak
kafesini temizlemelisiniz. Gagas?n?n fazla uzay?p
uzamad???n? kontrol etmekte sizini i?leriniz aras?ndad?r
tabi ki Ku?unuzun düzenli olarak t?rnaklar?n?n uzay?p
uzamad???n? da kontrol etmelisiniz. Özellikle fazla uzun
t?rnaklar onun perdeye as?l? kalmas?na ve ayaklar?nda
k?r?lmalara dahi neden olabilece?ini unutmamal?s?n?z.
Gagas?n?n uzamas?n? kontrol alt?na almak için dil bal???
kemi?i ve t?rnak uzamalar?n? kontrol alt?na almak için
de tünek z?mparas? kullanman?zda fayda var.
Yumurtlama zaman? : Kafesinizde mutlaka bir follu?un
bulunmas?na dikkat edin çünkü yumurtlama dönemlerinde
yumurtalar?n? bu folluklara yapacaklard?r. ayr?ca hemen
belirtelim ki bu yumurtalar? mümkün oldu?u kadar
ellememeye dikkat edin çünkü anne ku?unuz sizin
zannetti?inizden daha çok k?skanç olabilir ve bir gün bu
yumurtalar? folluktan d??ar? att???n? görebilirsiniz. Bu
dönemde annenin beslenmesine dikkat etmelisiniz.
Veterinerinizin önerisine göre antibiyotik veya vitamin
takviyesinde bulunman?z gerekebilir.
HASTALIKLARI
Muhabbet
ku?lar? oldukça hastal?klara kar?? hassast?rlar. Çok
kolay hasta olurlar ve oldukça zor iyile?irler. Ku?unuz
hasta oldu?unu ishal yada kab?z olmas?ndan, Tüylerinin
kabarmas?ndan,yemek yememesinden yada hap??rmas?ndan
anlayabilirsiniz. Önemli olan her ?eyde oldu?u gibi
uygun tedaviye erken ba?lamakt?r.
Kusma : Kusma bir hastal?k de?ildir. Kusma baz?
hastal?klar?n bir belirtisi olarak ortaya ç?kar. O
yüzden kusma oldukça önemli bir belirtidir.Muhabbet
ku?lar?nda oldukça s?k görülen kusma bazen e? istemenin
de bir belirtisi olabilmektedir. Ku?larda tifoda ecoli
enfeksiyonlar?nda sindirim sistemi rahats?zl?klar?nda da
s?kça kusmaya rastlan?r. Kusman?n tedavisini mutlaka bir
veteriner hekimin kontrolünde yap?lmas? gerekir.
Genellikle e? isteyen ku?lar aynan?n kar??s?na geçerek
kusarlar.
?shal : Ku?unuzun ishal olmas? mikrobik bir olay olarak
de?erlendirilir ve yine sebepleri alt?nda pek çok
hastal?k yatar. ecoli enfeksiyonlar tifo ve sindirim
sistemi rahats?zl???nda bazen solunum sistemi
rahats?zl?klar?nda da ishal görülebilir. Muhabbet
ku?lar? oldukça hassas olduklar?ndan stres faktörleri de
onlarda ço?u zaman ishal yapar.
Tüylerin kabart?lmas? : Muhabbet ku?lar? hava ak?mlar?na
kar?? oldukça hassast?rlar. en ufak bir hava ak?m?nda
çok kolay hasta olurlar. Ate?li hastal?klarda özellikle
tüylerini kabartarak vücut ?s?lar?n? dengelemeye
çal???rlar. Böyle durumlarda yap?lan en büyük
yanl??lardan biri de ku?a aspirin içirilmesidir.
Yap?lacak do?ru hareketse hemen veteriner hekime
müracaat etmektir.
Nezle : Ço?u ki?i her burun ak?nt?s?n? nezle yada ast?m
olarak de?erlendirir.Oysa durum bunlardan çok daha
farkl? bir sebebe dayanabilir. Ku?larda burun ak?nt?s?
nezlede ast?mda yada solunum yollar?n?n herhangi bir
yerindeki iltihaplanmadan kaynaklan?yor olabilir. Bunun
nedenini iyi dü?ünüp uygun tedaviyi yapmak en
do?rusudur.
Ka??nt?lar : Ku?unuzun ka??nt?s? pek çok sebebe dayal?
olabilir. Öncelikle Ku?unuzda d?? parazit ad?n?
verdi?imiz bit yada pirelerin bulunup bulunmad???n?
kontrol etmelisiniz . Özellikle kanat içlerinde ve bacak
aralar?nda tüylerini aralayarak yapaca??n?z basit bir
kontrol size bu konuda bir fikir verebilir. ku?unuzda
d?? parazit olmad??? halde hala ka??n?yorsa bunun nedeni
mantar enfeksiyonlar?, karaci?er ya?lanmalar? yada
g?daya ba?l? alerjiler veya bir böcek ?s?rmas?na kar??
?ekillenen alerjik olaylar hatta evde kulland???n?z
parfümlere ba?l? ?ekillenebilen alerjiler dahi olabilir.
Tümörler ve kistler : Ku?larda tümörler ve kistler
oldukça s?k rastlanan bir durumdur. Erken yap?lan
müdahalelerde bunlar çok kolay tedavi olunabilirken
gecikmi? olaylarda durum hiçte ho? de?ildir. Özellikle
tüylerde ?ekillenen tümörler ve ba??rsak tümörlerine çok
s?k rastlan?r. Hatta bu tümörler ço?u zaman yumurtan?n
kar?n bo?lu?unda kalmas? ile s?kça kar??t?r?l?r.
Yaralanmalar k?r?klar-ç?k?klar : Ku?larda yaralanmalar
ço?u zaman fark edilmeden üstlerine bas?lmas? kap?
aral?klar?na s?k??malar? yada perdeye konduklar?nda
t?rnaklar?n?n perdeye tak?l? kalmas? sonucu olu?ur.
Bazen elektrik çarpmalar? yada gaga ve t?rna??n?
keserken uygun yerden kesilmemesi sonucu da
?ekillenebilir. Zaman geçirmeden veteriner hekime
ku?unuzu götürmek onun hayat?n? kurtaraca??n?
unutmay?n?z.
